Joost van Genabeek, TNO

Een Toekomstrobuuste Investering
Eind 2008 begonnen wij bij TNO Arbeid met het ontwikkelen van een strategische kennisagenda (SKA) als robuuste basis voor kennisinvesteringen in de toekomst.
De opvattingen en regels over arbeid zijn voortdurend in ontwikkeling. De invloed van nieuwe technologieën maakt het nog moeilijker te voorspellen hoe “arbeid” in de toekomst er eigenlijk uit ziet. Om effectief in te kunnen spelen op de uitdagingen die het werk van morgen brengt, wilden wij eerst de toekomstige uitdagingen voor ons werkveld helder in kaart brengen. Op deze wijze zou TNO Arbeid een gericht en toekomstbestendig producten- en dienstenaanbod uit kunnen werken. Daarbij wilden wij dat de focus van de verkenning organisatiebreed zou zijn.

Kritische buitenstaanders
Om met een open en kritische blik naar de toekomst te kijken kozen wij voor externe begeleiding. Onder begeleiding van Futureconsult verkenden wij tot in detail de meest impactrijke ontwikkelingen in ons werkveld. Futureconsult liet onze medewerkers samen een “Toekomstpanorama” maken. Op basis van de eigen kennis werd er op deze wijze een beeld van de belangrijkste ontwikkelingen en gevolgen op het gebied van arbeid gevormd. Voor een externe blik hebben wij socioloog en publicist Dick Pels gevraagd op deze toekomstbeelden te reflecteren. Zo heeft TNO Arbeid de belangrijkste ontwikkelingen, gevolgen en implicaties tot in detail weten te verkennen. Vervolgens is er in een tweede sessie met FutureConsult naar nieuwe opties voor kennisinvesteringen gekeken. Wat waren relatief veilige en welke spannende (high risk, high reward) investeringen? Het toekomstpanorama werd uitgewerkt tot een overzichtskaart van kansen en bedreigingen.

De praktische workshops van Futureconsult werkten verfrissend door het toepassen van andere werkwijzen dan we gewend waren. Bij TNO Arbeid passen wij kennisintensieve onderzoeksmethodes toe, waarbij externe wetenschappelijke onderbouwing van belang is. Met de methodes van Futureconsult verenigden wij in korte tijd in de organisatie aanwezige kennis over de toekomst.

Gezamenlijke Taal voor de Toekomst
De uitkomsten van de bijeenkomst hebben wij uitgewerkt in de publicatie “Trends in arbeid. Keuzes voor toekomstige kennisontwikkeling” (TNO,2009). De toekomstverkenning legde een robuuste en gedragen fundering voor onze kennis- en marktstrategie. Het gaf een eerste aanzet tot de nieuwe onderzoeksprogramma voor de periode 2011-2014 en de daarbij behorende marktactiviteiten over het thema arbeid.

Het feit dat we het Toekomstpanorama ontwikkelden met de verschillende aanwezige onderzoeksgroepen gaf draagvlak en verbondenheid. Door samen belangrijke thema’s te benoemen hadden we een gezamenlijk vertrekstation voor de toekomst.


"Laat klant en organisatie 'next-step' meedenken over de eigen toekomst"

Paul van Raaij, Adecco