Sylvia Borren, Novib

Impactrijke Keuzes
Novib stond de afgelopen tijd voor essentiële keuzes omdat de wereld om ons heen sterk is veranderd. Vroeger stond de Noord-Zuid tegenstelling centraal in ons denken. Maar Noord-Zuid bestaat niet meer: de keuzes die mensen hier in Nederland maken raken andere mensen over de hele wereld. Vroeger stonden wij recht tegenover bedrijfsleven en overheid. Nu gaan wij volwassen, maar complexe relaties met hen aan. Soms zijn we het met ze eens, en soms tegelijkertijd bestrijden we ze. Vroeger waren wij de spreekbuis van burgers. Nu zie je dat verbindingen tussen burgers onderling, tussen producenten en consumenten steeds belangrijker worden.

We hadden een instrument nodig dat ons alle hoeken van de kamer liet zien. Maar ook een instrument dat de basiselementen van de analyse naar boven kon halen en essentiële strategische keuzes hielp voorbereiden. Scenarioplanning was dat instrument.

Futureconsult organiseerde een tweedaagse doelscenarioworkshop met leiding en middenmanagement van Novib. Daar zijn vier scenario's gepresenteerd waarmee we de grenzen van ons strategisch denken hebben verruimd. Er was een scenario waarin Novib agentschap van de overheid zou worden. Dat hebben we afgewezen. Er was een commercieel scenario: 'Value for Money'; een burgerschapsscenario: ‘What you see is what you get’ en een internationale gemeenschapsscenario: 'Global Organisation for Equity and Development'.

Van Scenario's naar Visie
Van al deze scenario's hebben we strategisch interessante elementen opgenomen in ons uiteindelijke strategische verhaal. Op de tweede dag van de workshop werden deze elementen verwerkt in een compositiescenario. Dat is nog steeds een rode draad in onze organisatie. Dat betekent ook dat we als organisatie bewust hybride zijn, maar weigeren alleen maar een beetje van alles te zijn.

Het compositiescenario is vervolgens aan het volledige personeel gepresenteerd. Alle medewerkers hebben gediscussieerd wat de consequenties ervan waren voor hun eigen functioneren. Daar kwamen verrassende inzichten en invalshoeken uit naar voren. Het leverde ook spanningen op. Sommigen hadden het gevoel dat ze de weg kwijt raakten.

Er is de afgelopen tijd veel veranderd. De slogan 'De Novib-methode werkt' van de jaren negentig, was toch de uitdrukking van: Geef ons nou het geld, dan doen wij goed voor de arme mensen. De nieuwe slogan 'Hoe groot is jouw wereld?' laat zien welke keuzen mensen kunnen maken om internationaal burgerschap in te vullen. Dat is veel ingewikkelder, maar ook veel gedurfder. Novib heeft de afgelopen tijd veel nieuwe strategische brutaliteit verkregen."

De toekomst is geen noodlot dat je overkomt

Piet Post, Montaigne Lyceum